Η ιστορία της γιόγκα

Η Γιόγκα (Yoga) είναι μια από τις αρχαιότερες επιστήμες του σώματος και του πνεύματος. Οι ρίζες της προέρχονται από την Ανατολή και ειδικότερα από την Ινδία. Είναι ένα ολιστικό σύστημα προσέγγισης της ανθρώπινης ύπαρξης και ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής.

Η γιόγκα περιλαμβάνει ένα μεγάλο αριθμό από ασκήσεις και τεχνικές. Η λέξη Γιόγκα προέρχεται από τη σανσκριτική λέξη yuj και σημαίνει ένωση.

Η γιόγκα περιγράφεται ως η ένωση της ατομικής συνείδησης-πνεύματος (jivatma) με τη συμπαντική συνείδηση-πνεύμα (paramatma).

Σε ένα πιο πρακτικό επίπεδο, αυτή η ένωση έχει σαν αποτέλεσμα την εξισορρόπηση και την εναρμόνιση του σώματος, του μυαλού, του συναισθήματος και της ψυχής. Οι πρακτικές και οι στόχοι της Γιόγκα είναι βαθύτεροι, αναπτύσσοντας ένα σύστημα για εσωτερική εξερεύνηση και προσωπική ανάπτυξη.

Ιστορικά στοιχεία Γενικά η προϊστορία της Γιόγκα δεν είναι ξεκάθαρη, καθώς η προέλευση της χάνεται στο μακρινό παρελθόν. Η παλαιότερη αρχαιολογική μαρτυρία της ύπαρξης της Yoga είναι μερικές εγχαράξεις σε πέτρινες πλάκες με στάσεις της γιόγκα που βρέθηκαν το 3000 π.χ στην Ινδική Κοιλάδα.

Η παράδοση λέει ότι, ο θεμελιωτής της Γιόγκα είναι ο Σίβα. Είναι ένας από τις τρεις θεότητες της ινδικής τριάδας που την αποτελούν ο Βράχμα, ο Βισνού και ο Σίβα.Η πρώτη αναφορά στη Γιόγκα γίνεται στις Βέδες (Veda) το 2500 π.χ. από μια τεράστια συλλογή ιερών κειμένων. Είναι τα αρχαιότερα, τα ιερότερα και τα πιο σημαντικά κείμενα της Ινδίας.

Το θεμέλιο της Γιόγκικης διδασκαλίας τίθεται στις Ουπανισάδες (Upanishad), που είναι το μεταγενέστερο τμήμα των Βεδών, γύρω στα 800 π.χ. Οι Ουπανισάδες είναι το πιο πρόσφατο τμήμα, 20 βεδικών κειμένων που περιέχουν τη θεμελιώδη διδασκαλία και φιλοσοφία της Γιόγκα. Είναι μια από τις αρχαιότερες προσπάθειες του ανθρώπου να δώσει μια απάντηση στα υπαρξιακά ερωτήματα.

Το 600 π.χ εμφανίζεται το μεγάλο επικό ποίημα η Μαχαμπαράτα η οποία περιλαμβάνει το Μπαγκαβάντ Γκιτά (Bhagavad Gita). Το Μπαγκαβάντ Γκιτά, που είναι μια από τις Ουπανισάδες ο Θεός με τη μορφή του Κρίσνα εκπαιδεύει τον πολεμιστή Αρτζούνα στη Γιόγκα. Είναι ένα από τα πιο σημαντικά φιλοσοφικά έργα του κόσμου και το πιο δημοφιλές θρησκευτικό ποίημα της σανσκριτικής φιλολογίας. Το 200 π.χ. ο Πατάντζαλι γράφει τις Γιόγκα Σούτρες (Yoga Sutras) που είναι το αρχαιότερο σωζόμενο εγχειρίδιο της Γιόγκα.

Σε αυτό το εγχειρίδιο ο Πατάντζαλι συγκέντρωσε, ταξινόμησε και κωδικοποίησε τις παραδοσιακές τεχνικές της Γιόγκα που υπήρχαν έως την εποχή του. Πριν από 400 χρόνια περίπου όταν πήγαν οι Άγγλοι στην Ινδία εντυπωσιάστηκαν και προβληματίστηκαν από όσα άκουγαν για τους θαυματοποιούς που ζούσαν στα Ιμαλάια και έκαναν τα πιο περίεργα πράγματα. Μερικοί ταξιδιώτες αναζητητές της γνώσης κατάφεραν να μπουν στα λημέρια των ερημιτών και έτσι άρχισαν οι πρώτες πληροφορίες να φτάνουν στην Δύση.

Η γιόγκα στη Δύση

Με τα πέρασμα των αιώνων η διδασκαλία της Γιόγκα έχει εξελιχτεί μέχρι σήμερα, ενώ τα παρακλάδια της πολλαπλασιάζονται καθώς πολλές νέες σχολές αναπτύσσονται σε όλο τον κόσμο.Στη σύγχρονη εποχή ο Swami Vivekananda έφερε τη γνώση της yoga στη Δύση και οι masters της yoga άρχισαν να ταξιδεύουν από την Ινδία προς τη Δύση, προσελκύοντας προσοχή και οπαδούς. Αυτό ξεκίνησε το 1893 στο Κοινοβούλιο των Θρησκειών στο Σικάγο, όταν ο Swami Vivekananda εντυπωσίασε τους παρευρισκόμενους με τις διαλέξεις του πάνω στη yoga και την καθολικότητα των θρησκειών του κόσμου. Στη δεκαετία του 1920 και του '30, η Hatha Yoga προωθήθηκε έντονα στην Ινδία με το έργο του Τ. Krishnamacharya, του Swami Sivananda και άλλους γιόγκι που εξασκούσαν τη Hatha Yoga. Ο Krishnamacharya άνοιξε την πρώτη Σχολή Hatha Yoga στο Mysore το 1924 και το 1936 ο Sivananda ίδρυσε την Κοινωνία της Θεϊκής ζωής στις όχθες του ιερού ποταμού Γάγγη. Ο Krishnamacharya παρήγαγε τρεις μαθητές που θα συνέχιζαν την κληρονομιά του και να αύξαναν τη δημοτικότητα της Hatha Yoga: τον BKS Iyengar, τον T.K.V. Desikachar και τον Pattabhi Jois. Ο Sivananda ήταν ένας παραγωγικός συγγραφέας, γράφοντας πάνω από 200 βιβλία σχετικά με τη yoga, ο οποίος ίδρυσε επίσης εννέα ashrams και πολλά κέντρα yoga που βρίσκονται σε όλο τον κόσμο.

Σήμερα διδάσκεται σε όλον τον κόσμο και ο καθένας μπορεί να πληροφορηθεί αλλά και να εξασκηθεί στην Γιόγκα ενώ η διδασκαλία της Γιόγκα έχει εξελιχτεί μέχρι σήμερα, ενώ τα παρακλάδια της πολλαπλασιάζονται καθώς πολλές νέες σχολές αναπτύσσονται σε όλο τον κόσμο.

Δημοφιλή είδη της Γιόγκα στον δυτικό πολιτισμό είναι η Hatha Yoga, η Power Yoga, η Bikram Yoga, η Ashtanga Yoga και η Kundalini Yoga. Η Χάθα Γιόγκα είναι ο κλάδος εκείνος με τη μεγαλύτερη διάδοση στο Δυτικό κόσμο, ιδίως κατά το δεύτερο ήμισυ του εικοστού αιώνα και αξίζει να σημειωθεί ότι η δημοτικότητά της αυξάνεται συνεχώς.